ساخت بزرگترین شهرک صنعتی دنیا در ایران

Money Time

بزرگترین شهرک صنعتی دنیا در استان آذربایجان غربی و با سرمایه گذاری مشترک بین دو کشور ایران و ترکیه ساخته می شود. این خبری است که سرپرست شرکت شهرک های صنعتی آذربایجان غربی به آن اشاره دارد. این مسئول با بیان این که باید این شهرک صنعتی به شکل عدد هشت انگلیسی باشد می گوید:در مکان یابی این شهرک صنعتی تلاش شده مکانی انتخاب شود که قسمتی از این شهرک در ایران و قسمت دیگر در ترکیه باشد.
وی تصریح کرد: نمونه مشابه این شهرک صنعتی در سایر کشور های دنیا مثلا بین کشور های آمریکا و مکزیک، برزیل و آرژانتین وجود دارد و ایران و ترکیه سومین کشورهایی هستند که دارای شهرک صنعتی مشترک می شوند.

لازم به توضیح است شهرک صنعتی مشترک ایران و ترکیه به منظور دستیابی به اهداف تعیین شده برای افزایش میزان مبادلات تجاری بین این دو کشور در مرز مشترک بین ایران و ترکیه احداث می شود و سازمان صنایع کوچک و شهرک های صنعتی ایران متولی احداث این شهرک است.

اما ساخت شهرک صنعتی چگونه است و چقدر زمان و هزینه می‌برد؟

کارشناسان معتقدند اتمام پروژه‌های زیرساختی یک شهرک صنعتی در ۵۰ رده تفکیک شده و تا ۱۰ سال زمان می‌برد . در عین حال واگذاری اراضی با تامین زیرساخت‌های اولیه مانند آب، برق، گاز، مخابرات سپس تصفیه‌خانه و آزمایشگاه آغاز می‌شود. خدماتی که در برابر حقوق انتفاع از سرمایه‌گذاران دریافت می‌شود، می‌تواند هزینه متقاضیان را بالا ببرد.

هرچند که به گفته کارشناسان، هزینه دریافت زمین تنها ۵درصد از هزینه‌های راه‌اندازی واحد صنعتی را شامل می‌شود اما سرمایه‌گذاران در برابر پرداخت حقوق انتفاع انتظاراتی دارند که از این نظر شهرک‌های صنعتی به ۵ سطح خدماتی قابل تقسیم است. 

همان طور که اشاره شد در کل کشور ۹۴۵ شهرک و ناحیه صنعتی وجود دارد که ساخت هرکدام از آنها ملزم به رعایت ۵۰ فاکتور است. انجام مطالعات امکان‌سنجی نخستین گام در احداث شهرک‌ها و نواحی صنعتی است اما بیشترین عوامل لحاظ شده در ساخت شهرک‌ها مربوط به امکانات زیربنایی و زیرساختی می‌شود. 

ارائه خدمات زیرساختی در شهرک‌ها و نواحی صنعتی از تعریف ۵۰ پروژه زیرساختی پیروی می‌کند . در بیشتر موارد اراضی دراختیار دولت بوده و در برخی موارد از مالک حقیقی خریداری می‌شود. بنابراین تامین زمین مورد نیاز در ساخت شهرک صنعتی نخستین گام برای آغاز عملیات اجرایی است.
حداقل نیازهای زیرساختی برای واحدهای صنعتی مشترک و مشخص است بنابراین ایجاد تصفیه‌خانه فاضلاب یک خدمات مازاد بر نیاز ارائه شده در شهرک‌ها است. همچنین کمترین میزان خدمات ارائه شده مربوط به سطح ۵ است که به‌طور قطع قیمت تمام‌شده در این سطح از خدمات‌دهی نیز پایین‌تر است که به طور معمول این سطح از خدمات مربوط به شهرک‌ها و نواحی صنعتی واقع در روستاهاست. 

بنا بر شرایط دفترچه حقوق انتفاع، سرمایه‌گذاران تا یک سال فرصت دارند واحد صنعتی خود را به بهره‌برداری رسانده و از تخفیف در قیمت زمین خود در اقساط باقی‌مانده برخوردار شوند. اما اگر تا ۳ سال واحد صنعتی خود را به اتمام نرسانند ناچار به فسخ قرارداد و تحویل زمین هستند هرچند که با تسهیلات در نظر گرفته شده از سوی سازمان صنایع کوچک این مورد قابل تمدید و رفع موانع است اما در کل موضوع تعیین قیمت زمین در شهرک‌های صنعتی بسته به نوع و میزان خدمات ارائه شده از سوی شهرک‌ها متفاوت است.

تامین زمین، نخستین گام

کارشناسان شرکت شهرک‌های صنعتی می گویند: اولویت تامین زمین شهرک صنعتی از منابع طبیعی است اما به طور کلی تامین زمین حدود ۲ تا ۱۰۰ هزار تومان برای هر مترمربع هزینه نیاز دارد و در صورتی که این زمین از مالک شخصی دریافت شود نمی‌توان سقفی برای خرید آن مشخص کرد.

از این‌رو در نظر گرفتن رقم مشخص برای تمام شهرک‌های صنعتی غیرکارشناسی است زیرا بر اساس مساحت و سطح ارائه خدمات، هزینه راه‌اندازی شهرک صنعتی متفاوت است، با این حال می‌توان پیش‌بینی کرد احداث یک شهرک صنعتی ۱۰۰ هکتاری با سطح خدمات درجه ۳ هزینه‌ای حدود ۶۰میلیارد تومان نیاز دارد. 

متقاضیان احداث صنعت در شهرک‌ها و نواحی صنعتی مجوز لازم را از سازمان‌های صنعت، معدن و تجارت استانی دریافت کرده و برای بستن قرارداد دریافت زمین به شرکت شهرک‌های صنعتی مراجعه می‌کنند.

پس از پرداخت هزینه حق انتفاع به صورت شرایطی که شامل پرداخت نقدی ۵ تا ۳۰درصد کل قیمت زمین می‌شود، بقیه در اقساط ۳۶ تا ۴۸ ماهه دریافت و دفترچه حق انتفاع برای بهره‌مندی از زمین صنعتی ارائه می‌شود. همچنین به منظور ایجاد رونق در شهرک‌ها و نواحی صنعتی از ابتدای امسال هیچ‌گونه افزایش قیمت در بهای زمین این مناطق انجام نشده و در مناطق کمتر توسعه‌یافته و مناطق محروم نیز نیم‌بها شده است. 

امکانات جانبی

 پیش از احداث هر شهرک صنعتی برای سطح خدمات قابل ارائه در آن تعیین تکلیف می‌شود به طوری که برای ایجاد خدمات زیرساختی ازجمله پد هلیکوپتر، مسجد، زورخانه، فضای سبز، منابع آب، خدمات نرم‌افزاری، کسب‌وکار و… تصمیم‌گیری می‌شود. البته پارک‌های تفریحی، تابلوهای ورودی، پد هلیکوپتر، آزمایشگاه، تصفیه خانه‌ها، موقعیت جغرافیایی و توپوگرافی و… از مهم‌ترین موارد در تعیین سطح شهرک‌های صنعتی از نظر ارائه خدمات است.

۱۰ سال تا اتمام ۵۰ پروژه عمرانی

کارشناسان میگویند: زمین براساس برخورداری از میزان امتیازات و زیرساخت‌ها قیمت‌گذاری می‌شود. از این رو شهرک‌های صنعتی به ۳دسته تقسیم‌بندی شده‌اند و زمین‌های آنها در هر دسته از زیرساخت‌های یکسانی برخوردارند. انتقال زیرساخت‌های اولیه و تامین راه، ایجاد تصفیه‌خانه و حتی ساخت محل فرود بالگرد برعهده شرکت شهرک‌های صنعتی است.
زمین‌ها به رایگان دراختیار سرمایه‌گذاران قرار نمی‌گیرد و هزینه تامین زیرساخت‌ها با محاسبات ازپیش تعیین‌شده به سرمایه‌گذاران اعلام و دریافت می‌شود. تا قبل از اجرای فاز عملیاتی شهرک‌های صنعتی برای تامین زیرساخت‌ها طراحی و برنامه‌ریزی شده و با تایید برنامه‌ها و مصوبه‌ها، احداث شهرک‌های صنعتی وارد فاز عملیاتی می‌شود.

درنتیجه۱۰ سال زمان نیاز است تا شهرکی اقدامات عمرانی را تکمیل کند اما تامین زیرساخت‌های اولیه کمتر از ۳ سال زمان می‌برد بنابراین هزینه‌های پرداختی سرمایه‌گذاران برای دریافت زمین متفاوت است. 

شبکه جمع‌آوری فاضلاب، گران ترین زیرساخت

بر اساس قوانین مربوطه، ایجاد پد هلیکوپتر در سطح خدماتی رده ۳ شهرک‌های صنعتی دیده شده و احداث آن در فضای ۲هزار و ۵۰۰ متری حدود ۲۰۰میلیون تومان هزینه دارد. 

ایجاد شبکه جمع‌آوری فاضلاب پرهزینه‌ترین زیرساخت است که ایجاد ایستگاه پمپاژ و تصفیه‌خانه و شبکه انتقال به نسبت نوع پساب ورودی به تصفیه‌خانه از هزینه‌های متفاوتی برخوردار است. احداث تصفیه‌خانه با ظرفیت ۴۰۰ مترمکعبی حدود ۲/۵میلیارد تومان هزینه دارد.

هزینه ساخت شبکه فاضلاب نیز حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰میلیون تومان است. آسفالت معابر و محوطه‌سازی‌ها به نسبت پستی و بلندی‌های زمین شهرک صنعتی نیز حدود ۳۰ تا ۴۰هزار تومان برای هر مترمربع هزینه دربر دارد. 

در چند سال گذشته انتقال زیرساخت‌ها از ورودی شهرک‌های صنعتی تا قطعه زمین‌های درنظر گرفته شده و چالش‌های جدی به همراه داشته تا جایی که با پیگیری‌های رییس سازمان صنایع کوچک در مقررات مالی دولت ماده ۸۱ مصوب شد، دستگاه‌ها و وزارتخانه‌های دولتی موظف به تامین زیرساخت‌ها تا ورودی شهرک‌های صنعتی هستند.

بودجه مورد نیاز این امر در قانون بودجه سال‌های آینده نیز باید لحاظ شود. خدمات به شهرک‌ها و نواحی صنعتی در ۵ سطح متفاوت ارائه می‌شود که با توجه به خدمات دریافتی، قیمت تمام‌شده واحدهای صنعتی مستقر در شهرک‌ها نیز متغیر است. با توجه به این موضوع برنامه عملیاتی تعیین می‌شود که هر پروژه در یک فاز عملیاتی مشخص در چه زمان و حجمی باید انجام شود که البته منظور از فاز عملیاتی، بخشی از اراضی شهرک است که طراحی شده و عملیات عمرانی آن در ۳ تا ۵ سال به اتمام می‌رسد. 

مبنای تعیین سطح خدمات ارائه شده در شهرک‌ها با جدول مسافتی مشخص شده است. این جدول سطح یک و ۲ برای ارائه خدمات زیرساختی از سوی سازمان صنایع کوچک و شرکت شهرک‌های صنعتی ایران با تعیین فاصله محل احداث شهرک یا ناحیه صنعتی از مراکز شهری تهیه شده است. این جدول برای تعیین سطح خدمات قابل ارائه، در احداث شهرک‌های صنعتی مبنای کار قرار گرفته و در برنامه بلندمدت احداث شهرک‌ها تعیین‌کننده خدمات زیرساختی قابل ارائه است. 

درنظر داشته باشید که خدمات به شهرک‌ها و نواحی صنعتی در ۵ سطح متفاوت ارائه می‌شود که با توجه به خدمات دریافتی، قیمت تمام‌شده واحدهای صنعتی مستقر در شهرک‌ها نیز متغیر است. همچنین خدمات‌رسانی به شهرک‌ها و سطوح مختلف انجام می‌شود و قیمت تمام‌شده در شهرک‌ها متناسب با سطح خدمات‌رسانی است. با توجه به اینکه امکانات بیشتری برای این قبیل از شهرک‌های صنعتی درنظر گرفته می‌شود، به‌طور قطع سطح قیمت در آنها نیز بالاتر خواهد بود

مقالات مرتبط

در 9 تا از صنعتی ترین شهر های دنیا، مردم زمان خود را چگونه می گذرانند؟

[kkstarratings]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *