شهرک های صنعتی

بزرگ‌ترین شهرک‌های صنعتی در دنیا چطور فعالیت می‌کنند؟

در شهرهای صنعتی بزرگ دنیا، به‌تدریج سیاست‌های جدیدی در راستای ادغام بهتر فعالیت‌های صنعتی با فرایند شهرنشینی تدوین شد تا کیفیت زندگی کارگران در این شهرک‌ها افزایش یابد و البته جذب سرمایه‌گذار نیز بالا رود. بنابراین با توجه به اینکه اغلب صنایع سنگین در این مناطق مستقرند، تأثیرات مضر آنها بر هوا و کیفیت زندگی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت.

برای رسیدن به این هدف، فرمول‌ها و سیاست‌های جدیدی برای این شهرک‌ها تدوین شد تا بهترین عملکرد را داشته باشند. کشورهای مختلفی در سراسر جهان به این فرایند پیوستند و تحت حمایت سازمان توسعه صنعتی ملل‌متحد (UNIDO) فعالیت خود را آغاز کردند. در این چارچوب، آنها فعالیت‌های صنعتی خود را طوری پیگیری می‌کنند که کمترین آسیب به محیط‌زیست و منابع طبیعی وارد شود. حالا بزرگ‌ترین شهرهای صنعتی دنیا که تعداد قابل توجهی از آنها در آسیا و خاورمیانه مستقرند، به سمت این هدف در حال حرکت هستند. در ادامه 5شهرک صنعتی بزرگ دنیا که در راستای بهبود محیط فعالیت می‌کنند، معرفی می‌شوند.

1) شهر صنعتی جبیل- عربستان سعودی

جبیل در شرق عربستان سعودی، بزرگ‌ترین شهر صنعتی دنیاست که با 1016کیلومتر مساحت در ساحل خلیج‌فارس واقع شده و میزبان بزرگ‌ترین صنایع خاورمیانه است.

این شهرک صنعتی از دل شهر قدیمی جبیل بیرون آمده است که در سال 1975به‌عنوان مرکز ماهیگیری کوچکی شناخته می‌شد. اما از سال1975 ساخت یک مرکز صنعتی مدرن در این منطقه آغاز شد. این منطقه به سرعت پیشرفت کرد و گسترش یافت و تا جایی پیش رفت که دیگر نمی‌توان به آن نام شهرک را داد. شهر صنعتی جبیل یکی از مدرن‌ترین پروژه‌های عمرانی را پیش برد تا علاوه بر استقرار صنایع بزرگ، فضا برای زندگی 378هزار نفر جمعیت مهاجر (اغلب کارگر) فراهم شود. داخل این شهر صنعتی، علاوه بر شرکت‌های پتروشیمی، کارخانه و کارگاه‌های بزرگ، هتل‌ها، رستوران‌ها، پارک‌ها، مال‌ها و مراکز خرید بزرگی نیز واقع است. پروژه‌های دیگری مثل کالج و دانشگاه‌های صنعت‌محور در این شهر در حال احداث هستند. مثل هر شهر صنعتی بزرگی، در جبیل نیز به مسئله حمل‌ونقل اهمیت زیادی داده شده است. خط راه‌آهن، جبیل را به دمام وصل می‌کند. از نظر آبی نیز این شهر یک بندر تجاری بزرگ است که بیشترین نقل و انتقالات تجاری آبی در آن انجام می‌شود. حالا این شهر، بیش از مناطق صنعتی در حال گسترش مناطق مسکونی برای کارگران است. ساخت دانشگاه، جاده، مجتمع‌های اقامتی بزرگ، مراکز درمانی و جاده و راه از برنامه‌های در حال اجرا در این شهر صنعتی است. 7درصد درآمد ناخالص داخلی عربستان توسط جبیل تامین می‌شود.

2) شهر صنعتی یانبو-عربستان سعودی

ساخت شهر صنعتی یانبو نیز همزمان با جبیل در سال1975 برای توسعه صنعتی عربستان آغاز شد. یانبو بندری در غرب عربستان سعودی و در 300کیلومتری شمال جده است که امروز 600کیلومتر مساحت دارد. جمعیت آن 250هزار نفر تخمین زده می‌شود. بیشتر ساکنان آن را مهاجران خارجی که برای کار در صنایع پتروشیمی، تولید پلاستیک و دیگر صنایع به این شهر آمده‌اند، شکل می‌دهند. در بیش از 40سال گذشته این شهر توانسته تبدیل به دومین شهر صنعتی بزرگ دنیا شود. در این شهر صنعتی روزانه 3میلیون بشکه نفت تولید می‌شود و ظرفیت تولیدات صنعتی این شهر به 210 میلیون تن می‌رسد. یانبو بزرگ‌ترین بندر انتقال پتروشیمی در دریای سرخ به شمار می‌رود. دانشگاه‌ها، بیمارستان‌ها، فرودگاه بین‌المللی، خیابان‌ها و جاده‌های پهن، فضاهای عمومی کافی و پارک‌های سبز، همگی نشان از رشد پرسرعت این شهر دارند. سیستم‌های دفع زباله هوشمند، کنترل هوشمند ترافیک، پارکینگ‌های هوشمند رایگان، نظارت هوشمند بر بهره‌وری انرژی، اینترنت همگانی رایگان و… همه از مواردی هستند که باعث شده این شهر در کنار جبیل به‌عنوان شهرهای صنعتی هوشمند و دوستدار تجارت و محیط‌زیست نیز شناخته شود.

منطقه صنعتی کیزاد یا خلیفه- امارات متحده عربی

خلیفه یک شهرک صنعتی است که جایی در میان ابوظبی و دبی واقع شده است. طرح این منطقه توسط دولت ابوظبی در سال‌های گذشته ریخته شد تا آن را به یک پارک صنعتی مولتی میلیارد دلاری تبدیل کنند و تا سال 2030تنوع اقتصادی زیادی را در امارات به‌وجود آورد. این نخستین منطقه صنعتی امارات است که 100درصد مالکیت آن خارجی است. موقعیت استراتژیک کیزاد باعث شده که این شهر به زیرساخت‌های دریایی، هوایی، راه‌آهن و جاده به خوبی دسترسی داشته باشد. این موقعیت به سرمایه‌گذاران اجازه دسترسی به 5/4میلیارد مشتری در 4منطقه زمانی مختلف را می‌دهد.

شهرک صنعتی هارتلند آلبرتا-کانادا

هارتلند در استان آلبرتا در کشور کانادا خارج از شهر ادمونتون واقع شده است که 21سال از تاسیس آن می‌گذرد. هارتلند نه فقط بزرگ‌ترین منطقه صنعتی در غرب کانادا به شمار می‌آید بلکه یک زمین اشتراکی میان 5شهرداری در منطقه ادمونتون است که به‌عنوان طرحی مشترک در آن همکاری و برنامه‌ریزی می‌کنند. هدف اولیه این همکاری جلب سرمایه‌گذاری در زمینه نفت، مواد شیمیایی، گاز و صنایع پتروشیمی به این منطقه است. این منطقه صنعتی، بزرگ‌ترین منطقه پتروشیمی در کاناداست که 40کارخانه تولید محصولات پتروشیمی در آن فعالیت می‌کنند که میزان سرمایه‌گذاری در آنها 30میلیارد دلار تخمین زده می‌شود و این پروژه‌ها برای 25هزار نفر شغل ایجاد کرده‌اند.نکته مهم درباره این شهر صنعتی این است که توسعه صنعتی در آن با استفاده از «اصول زیست‌محیطی صنعتی» انجام می‌شود. این بدان معناست که توسعه به‌گونه‌ای اتفاق می‌افتد که بتوان با آیندگان آن را به اشتراک گذاشت و از اطلاعات، مواد، انرژی، زیرساخت‌ها و زیستگاه‌های طبیعی بهترین استفاده را کرد.

منطقه صنعتی روتردام- هلند

بندر روتردام بزرگ‌ترین بندر اروپاست که در شهر روتردام هلند قرار دارد. از سال 1962 تا سال 2004 شلوغ‌ترین بندر جهان بود مهم‌ترین فعالیت این بندر نیز در صنعت پتروشیمی است. این بندر به‌عنوان یک نقطه حمل‌ونقل مهم برای حمل‌ونقل کالاهای عمده بین قاره اروپا و سایر نقاط جهان عمل می‌کند. محصولات این بندر صنعتی توسط کشتی، قطار یا جاده حمل می‌شود. گفته می‌شود 180هزار نفر در این شهر مشغول به کارند. یکی از مهم‌ترین نکات درباره این منطقه صنعتی، ظرفیت جابه جایی کالا در آن است. این منطقه سالانه توان جابه‌جایی 440میلیون تن بار صنعتی را دارد. بخش عمده‌ای از بارگیری و انباشت کانتیر در بندر توسط جرثقیل‌های روباتیک خودمختار و ارابه‌های کامپیوتری انجام می‌شود. همچنین قابل ذکر است که درآمد سالانه این شهر صنعتی 525میلیون یورو است. روتردام نیز برای رسیدن به صنعت پاک قدم برمی‌دارد. در این شهر صنعتی حدود 80بنگاه پالایش، پتروشیمی و گاز مستقر هستند که ابتکار عمل را به‌دست گرفته‌اند و از سوزاندن زباله برای تامین گرمای بخشی از شهر استفاده می‌کنند و با نصب توربین‌های بادی نیرو تولید می‌کنند. یکی از پروژه‌های این شهرک صنعتی بازیابی Co2 از یک پالایشگاه و فروش آن به 500شرکت گلخانه‌ای کشاورزی است.

مقالات مرتبط

صنعتی ترین شهر های دنیا زمان خود را چگونه می گذرانند؟

ساخت شهرک صنعتی چقدر زمان و هزینه می‌برد؟

محصولات مرتبط

بانک جامع اطلاعات شهرک های صنعتی استان تهران